"Ik geloof dat het maakproces vanzelf de juiste klant aantrekt, vaak zonder dat je het door hebt."

Mai Waelkens is een Gentse ontwerpster die (licht)objecten maakt op het snijvlak van sculptuur en verlichting. Onder de naam Design By Mai ontstaan stukken die met de hand worden gemaakt in België, vertrekkend vanuit esthetiek en ambacht. Ze werkt traag en bewust, met aandacht voor materiaal, imperfectie en het proces zelf.

Wie is Mai Waelkens?

Ik ben zaakvoerder en oprichter, maar vooral bedenker en bezieler van elk (licht)object. Alle stukken worden van A tot Z met de hand vervaardigd. Esthetiek en ambacht vormen de basis, maar de imperfectie geeft elk stuk karakter.

Ik ben een geboren en getogen Gentse, woonachtig aan de rand van de stad, aan de Muide. De Provence trekt me regelmatig weg uit de stad, naar de afzondering waar ik mijn creativiteit opzoek.

In 2007 behaalde ik mijn diploma als interieurdesigner aan het Hoger Instituut Sint Lucas in Gent. Na een half jaar in Milaan en vervolgens nog een jaar werken in Zuid-Afrika, startte ik mijn eigen Gentse ontwerpstudio "Studio maidesign".

Ondertussen, bijna 20 jaar later, ontwerp en renoveer ik nog steeds panden, zowel voor particulieren als bedrijven. Van eerste schets tot coördinatie op de werf - ik hou de regie strak en werk met vakmensen die weten wat ze doen. Geen toeval.

Mijn werk stopt niet bij het hertekenen en inrichten van ruimtes. Onder de naam Design By Mai ontwerp ik sinds enkele jaren objecten op het snijvlak van sculptuur en verlichting (www.designbymai.com). Ze zoeken verstilling, spanning, aanwezigheid. Licht is geen doel, maar een natuurlijk uitvloeisel van vorm en materiaal. Elk object wordt in België met de hand gemaakt, in nauwe samenwerking met ambachtslieden. Ik laat ruimte voor nuance, voor imperfectie en voor subtiele verschillen die het karakter van elk object bepalen. Het leverde me het label "handmade in Belgium" op maar veel belangrijker nog: een voelbare authenticiteit. 

Mijn klanten kiezen niet voor mij omdat het makkelijk is. Ze kiezen voor maatwerk, voor eigenheid, voor iets dat niet in een catalogus staat. Dat vraagt vertrouwen en engagement.

Hoe is het idee ontstaan om te doen wat je vandaag doet? 

Het was nooit één moment. Eerder een verlangen dat zich langzaam opdrong. Ik wilde werk maken dat trager mocht groeien. Niet gestuurd door functionaliteit of deadlines, maar door materiaal, vorm en gevoel. Vertrekken vanuit een blanco blad, zonder context en zonder rekening te hoeven houden met beperkingen, voelt bevrijdend. Alles ligt open. Alles kan ontstaan. Ik zag hoe één object een ruimte kan dragen. Hoe iets autonoom de sfeer volledig kantelt. Ik wilde terug naar de kern van het maken. Met mijn handen. Met aandacht. En uiteindelijk: een stuk dat niet zomaar geplaatst wordt, maar gekozen. Gekoesterd door iemand bij wie het resoneert.

Wat is jouw missie, en waarom is dit voor jou persoonlijk belangrijk?

Mijn missie is eenvoudig: objecten maken die inspireren. Geen vluchtige trends, geen snelle oplossingen maar stukken die een ruimte helpen definiëren. Ik wil bewust kiezen voor ambacht, voor aandacht, voor het proces. Omdat ik geloof dat we nood hebben aan dingen die niet inwisselbaar zijn. Aan objecten met een ziel. Met sporen van het maken. Voor mij persoonlijk is dat belangrijk omdat het raakt aan hoe ik wil werken én leven. Niet op automatische piloot, niet gestuurd door volume of snelheid, maar door keuzes die kloppen.

Welke drie woorden typeren jou vandaag als ondernemer, en waarom? Hoe zou je omgeving je beschrijven?

Eigenzinnig, toegewijd & standvastig

Ik volg geen vaste lijnen of verwachtingen. Niet in mijn ontwerpen, niet in hoe ik onderneem. Ik maak bewuste keuzes, ook als die tegen de stroom ingaan omdat dat de enige manier is om werk te maken dat echt van mij is.

Wat ik doe, doe ik volledig. Van eerste idee tot afgewerkt object of werf. Ik ben betrokken bij elke fase en laat niets los zolang het niet klopt. Die focus zit in alles wat ik bouw.

Ik geloof in traag groeien, volharden en vaak ook weerstand bieden aan wat “makkelijker” lijkt, beter verkoopt aan een groter publiek, etc. Maar net daarin ligt de kracht van wat ik vandaag neerzet. Ik vertrouw in het proces dat de juiste eindklant bijna onbewust aangetrokken wordt naar hetgeen je maakt. Ik laat me dus niet leiden door trends of snelle oplossingen.

Wat was een moeilijke ervaring in je ondernemerschap waar je vandaag dankbaar voor bent? Wat heeft dit je geleerd?

Er is niet één moment, maar een terugkerende spanning waar ik doorheen moest: leren kiezen. Weten wat je wilt en daar niet van afwijken. In het begin zei ik vaker ja dan goed was. Uit opportuniteit, uit nieuwsgierigheid, soms ook uit schrik om iets te missen. Niet elke samenwerking draagt bij aan wat je aan het bouwen bent. Ik heb moeten ervaren wat het kost om daar toch in mee te gaan - energieverlies, twijfel, werk dat te ver afstaat van mijn eigen signatuur. Vandaag ben ik daar dankbaar voor. Omdat het me geleerd heeft om scherp te zetten wat je wilt en niet wilt. Je leert jezelf op een veel dieper niveau kennen en duidelijker te kiezen. Nee zeggen is geen verlies. Het is ruimte maken voor werk dat wél klopt. En dus bijgevolg, ruimte maken voor jezelf. Wat ik maak, en hoe ik werk, heeft een duidelijke richting. En die bewaak ik nu bewust.

Heeft het ondernemerschap jou veranderd als mens?

Ja! Zonder twijfel. Ondernemen dwingt je om scherp te worden. In je keuzes, in je communicatie, in wat je wel en niet tolereert. Ik ben duidelijker geworden. Directer ook. Omdat vaagheid tijd en energie kost die je beter ergens anders inzet. Tegelijk heeft het me ook rust gebracht. Omdat ik vandaag beter weet waar mijn grenzen liggen, en wat voor mij werkt. Ik heb geleerd om meer te vertrouwen op mijn eigen kompas. Minder te zoeken naar bevestiging, meer te bouwen vanuit overtuiging. Het heeft me niet per se veranderd in iemand anders, maar me geleerd dat authentiek zijn lak heeft aan 'in de smaak vallen'.

Hoe bewaak jij je energie in het ondernemerschap? 

Ik bewaak mijn energie vooral door selectief te zijn. Als het geen 'volmondige JA' is, is het nee. Zo simpel mag het zijn. Ik kijk heel bewust naar wat klopt met mijn manier van werken. Het mooie is dat je je automatisch omringt met gelijkgestemden en je elkaar op die manier voedt. Daarnaast werk ik in fases van focus en afstand. Intens werken, maar ook bewust terugtrekken om afstand te nemen. Dat is nodig om kwaliteit te houden in mijn werk én in mijn beslissingen. Ik probeer ook zo weinig mogelijk ruis toe te laten. Heldere afspraken, directe communicatie, en geen onnodige complexiteit. Hoe eenvoudiger de structuur rondom mij, hoe meer ruimte er overblijft voor creatie.

Welk aspect van je werk geeft jou de meeste energie en voldoening? Wat doe je het liefst zelf?

Dat gebeurt op verschillende momenten. Elke creatieveling zal zich hierin wellicht herkennen: het moment dat iets het plots van je overneemt. Je tapt in op iets dieper in jezelf. De ideeën komen als een trechter in je hoofd. Dat is een heel krachtige ervaring. Je vergeet alles rondom je en bent ten volle 'in je element'. Maar ook dat omslagpunt van denken naar maken, van zoeken naar zien, geeft mij veel energie. En de voldoening komt wanneer alles later op zijn plek komt en daar echt iets teweegbrengt in een ruimte, dan klopt het volledig.

Wat is de beste investering die je tot nu toe in jezelf of je onderneming deed? 

In het begin is de druk groot om te groeien. De belangrijkste investering was investeren in goede mensen rond mij, vaklui die mij ondersteunen en versterken. Dat heeft mijn werk niet alleen technisch, maar ook inhoudelijk naar een hoger niveau getild. Ik had weliswaar het grote voordeel dat ik kon leven van de renovaties die ik deed (en nog steeds doe). Ik had geen financiële afhankelijkheid, wat de vrijheid van het creëren vanzelfsprekend ten goede komt. Maar de grootste investering blijft misschien onzichtbaar: het vertrouwen om mijn eigen tempo te volgen, ook als dat niet de snelste weg is. Dat heeft mijn onderneming vandaag zijn karakter gegeven.

Wie of wat heeft jou echt vooruit geholpen in je ondernemerschap? 

Goede vakmensen rond mij hebben daarin een grote rol gespeeld. Mensen die niet alleen uitvoeren, maar meedenken, en die mijn ideeën technisch sterker maken dan ik ze alleen kan uitwerken. Ook mijn klanten hebben me vooruitgeholpen. Door hoge verwachtingen te stellen, door kritisch te zijn, en door me uit te dagen. Want ambacht en op maat maken, betekent ook dat men telkens net iets anders wil. Dat is een enorme verrijking. Ook de periodes waarin het moeilijk liep, hebben me gedwongen om te herbekijken hoe ik werk. Wat neem ik aan, en waar geef ik mijn energie aan. Vooruitgang zit voor mij niet in één schakel, maar in het geheel van mensen en keuzes die je dwingen om beter te worden.

Wat inspireert je momenteel?

Ik volgde net een stage bij een Franse kunstenares. Zij schildert zowel in aquarel als met acryl. Ik ben beginner, maar het is zeer inspirerend om uit je comfortzone gehaald te worden. Daarnaast was haar manier van kijken naar kleuren, materiaal, licht en schaduw ontzettend vernieuwend voor mij. Vaak zijn creatieve disciplines die anders zijn, toch heel aanvullend aan het werk waar je zelf mee bezig bent.

Je herkent ook de vele gelijkenissen in de verschillende disciplines: het proces van het zoeken, het mislukken, en het doorzetten. Daarnaast haal ik veel inspiratie uit de eigenschappen van materialen zelf. Hoe iets ruw begint en gaandeweg een eigen taal krijgt door bewerking, tijd en aanraking. Ook de Provence blijft een terugkerende bron. Niet als beeld, maar als tempo. Het trage kijken en het licht dat dingen onthult in plaats van verbergt.

Welke impact hoop je te hebben op anderen, los van cijfers, groei of succes? 

Dat een object of een ruimte hen aanmoedigt om anders te kijken. Niet sneller maar bewuster. Als iemand iets van mij in huis haalt, wil ik niet dat het op de achtergrond verdwijnt. Ik wil dat het aanwezig is. Niet schreeuwerig, maar subtiel. Dat het iets verschuift in hoe een ruimte wordt ervaren. Los van groei of succes gaat het voor mij daarover: dat wat ik maak iets losmaakt dat niet puur praktisch is. Het plezier van iets mooi, iets inspirerend. Dat heeft iets heel luchtig maar diepgaand. Een gevoel van rust, aandacht, of net een subtiele spanning die blijft hangen. Als dat gebeurt, dan heeft het werk zijn doel bereikt zonder dat dat ooit in cijfers te vatten is.

Wat had jij zelf nodig om te horen toen je net begon, en welke raad wil je vandaag meegeven aan anderen die daar nu staan?

Dat “zeker weten” vaak pas achteraf ontstaat. In werkelijkheid leer je al doende wat werkt, wat niet klopt, en vooral: wat bij jou past. Wat ik vandaag wil meegeven is simpel: kies niet voor alles wat op je pad komt, maar voor wat echt resoneert met hoe jij wil werken. En misschien nog belangrijker: ondernemen is niet jezelf constant bewijzen. Het is bouwen, schrappen, bijsturen en daar consistent in blijven.

Je hoeft niet harder te lopen dan nodig is. Je moet vooral blijven bewegen in de juiste richting.

Als je vooruit kijkt wat hoop je dat nooit verandert, ongeacht waar jij of je onderneming over tien jaar staat?

De aandacht voor detail. De keuze om niets te maken dat er toevallig of half uit ziet. En het respect voor het proces, hoe traag of intens dat soms ook is. Ook wil ik dat de kern blijft: werken vanuit materiaal, vorm en gevoel, niet vanuit snelheid of snelle verkoop. Die manier van maken is voor mij een fundament. Daarnaast hoop ik dat ik altijd dicht bij het maken zelf blijf staan. Niet te ver weg in structuur of groei, maar betrokken in wat er effectief gebeurt in het atelier.

Fotografie door: Thomas De Bruyne, van Cafeïne